De transformatie van het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) onder leiding van Lee Zeldin gaat veel sneller dan veel waarnemers hadden verwacht. Volgens onderzoek van The New Yorker heeft Zeldin sinds zijn aanstelling onder president Trump tientallen milieuregels ingetrokken, hele departementen gesloten of flink verkleind en veel van de wetenschappelijke staf ontslagen.
Zeldin, een voormalig Republikeins congreslid uit New York, wordt door Trump zijn "geheim wapen" genoemd. Zijn aanpak staat haaks op de traditionele missie van de EPA: de bescherming van milieu en volksgezondheid. In plaats daarvan heeft hij actief de belangen van vervuilers ondersteund en regelgeving ingetrokken die bedrijven als vervuilders aansprak.
De gevolgen zijn voelbaar. De EPA heeft miljarden dollars aan regelgeving geschrapt die bijvoorbeeld op vervuiling van lucht en water mikten. Tegelijkertijd zijn duizenden functionarissen, veel daarvan experts op hun vakgebied, te horen gekregen hun spullen te pakken. Dit raakt niet alleen de wetenschappelijke integriteit van het agency — het vermindert ook het vermogen van het Amerikaanse overheid om volksgezondheid en natuur te beschermen.
Netherlands-deskundigen op milieugebied volgen deze ontwikkelingen met zorg. De EPA is wereldwijd een invloedrijk voorbeeld — als de VS milieustandaarden afbouwt, creëert dat een race-to-the-bottom mentaliteit in internationale handelsakkoorden.
Voor Nederland heeft dit meerdere implicaties. Nederlandse bedrijven in sectoren als landbouw, petrochemie en textiel zullen minder strakke milieuregels ondervinden op de Amerikaanse markt, wat concurrentiedruk vermindert — maar ook Nederlands milieubeleid kunnen verzwakken als multinationals gaan lobbyen voor lagere standaarden hier. Bovendien bepaalt het Amerikaanse milieubeleid toekomstige klimaat-afspraken en CO₂-doelen.
