President Trump liet de NAVO in het duister over zijn aanvallen op Iran. Europese leiders hoorden het nieuws via de pers — niet van hun belangrijkste militaire partner. Dat moment markeert een kantelpunt in de Amerikaanse alliantie die sinds 1949 de basis van Europese veiligheid vormt.
De stilte vooraf was intencioneel. Trump schermde af voor consternatie en diplomatieke tegenstand. Maar die strategie werkte averechts: het versterkte juist de angst dat Amerika zich terutrekt uit zijn leidende rol. Europese bondgenoten voelen zich niet alleen buitengesloten — ze voelen zich verlaten.
Dit dwingt Europa tot een keuzemoment. Decennialang leunde het continent op Amerikaanse militaire paraplu. Nu moet het serieus rekening houden met: wat doen we als die paraplu verdwijnt? Frankrijk en Duitsland zijn al jaren voorstander van "strategische autonomie" — militaire onafhankelijkheid van de VS. Trumps onbereken gedrag geeft die roep plotseling gewicht.
Voor Nederland is dit acuut. We investeren zwaar in NAVO-samenhang en defensie-interoperabiliteit met de Amerikaanse strijdkrachten. Een verscheurde alliantie zou Nederlandse veiligheid rechtstreeks bedreigen. Tegelijk: als Europa forceert op militaire zelfstandigheid, groeit de druk op Nederlandse defensie-uitgaven — en dat raakt iedere belastingbetaler.
De grote vraag is niet óf Trump Amerika uit NAVO haalt. De vraag is: gaat hij dat *dreigen* als drukmiddel? Elk dreigement schudt het vertrouwen op. En vertrouwen kun je niet snel terugverdienen.
