President Trump heeft in de afgelopen twaalf maanden minstens 15 voormalige gekozen ambtenaren en hun medeplichtigen gratie verleend die veroordeeld of aangeklaagd waren voor corruptie. Dat blijkt uit onderzoek van NPR Politics, dat een opvallend patroon in de gratiebeslissingen heeft geïdentificeerd.
De graties betreffen onder meer ex-politici die schuldig waren bevonden aan omkoping, misbruik van ambtsuitoefening en andere corruptiefeiten. Sommige zaken stonden nog in beroep of waren kort daarvoor afgerond. Het Witte Huis heeft geen consistente criteria gegeven voor welke corruptiezaken wel of niet voor gratie in aanmerking komen.
"Dit ondermijnt decennialang werk van justitie en toezichthouders," aldus meerdere oud-aanklagers tegen NPR. Zij wijzen erop dat het vertrouwen in rechtsstaat en integriteit van ambtenaren onder druk komt te staan wanneer een president systematisch corruptionisten gratie verleent.
De zaak heeft ook gevolgen voor de interne Amerikaanse politieke cultuur. Bestuurders die dreigen vervolgd te worden voor machtsmisbruik kunnen nu op presidentiële gratie hopen — wat perverse prikkels schept. Tegelijkertijd toont het patroon dat gratie steeds meer als politiek instrument wordt ingezet dan als sporadisch act of mercy.
Vandaag de dag, worstelend met vertrouwen in overheidsinstituties — zowel in de VS als elders — verspeelt Amerika hier het morele argument dat het traditioneel gebruikte in pleidooien voor staatkundig fatsoen en regelgeving.
