Het conflict rond Iran heeft de mondiale energiemarkt in de greep. Olieprijzen zijn sterk gestegen, en dat voelt niet alleen bij het tankstation — het rimpelt door naar alles waar energie in zit: verwarming, productie, vervoer.

Nederland is hier kwetsbaar. We zijn sterk afhankelijk van geïmporteerde energie en hebben een export-economie die aan energie-intensieve sectoren hangt. ASML, Shell, Unilever — bedrijven die het Nederlandse bbp dragen — voelen dit meteen. Hogere energiekosten drukken op winstmarges. Tegelijk groeit bij beleggers de vrees voor recessie: als energieprijzen blijven stijgen, kunnen centrale banken eerder rentestijgingen doorvoeren in plaats van verlaging.

Dat zou slecht zijn voor Nederlandse hypotheken en bedrijfskrediet. De ECB let nauwlettend op wat er in Amerika en het Midden-Oosten gebeurt. Een stagflatie-scenario — groei die stilvalt, prijzen die stijgen — is het nachtmerrie-moment waar economen voor waarschuwen.

Voor de consument: tankstations kunnen duurder worden, maar ook je gasrekening, voedsel en goederen die met vrachtwagens vervoerd worden. De inflatie die we eindelijk zien zakken, kan door dit conflict opnieuw aangetrokken worden. Dat maakt loononderhandelingen weer spannend — werknemers willen compensatie, werkgevers willen kosten beheersen.

Het Westen probeert de escalatie in het Midden-Oosten in te dammen, maar de energiemarkt reageert al. Hoe langer dit voortduurt, hoe groter de kans dat de Nederlandse economie in een groeiverslapping terechtkomt — en dat is geen abstract probleem. Dat zijn jobs, koopkracht, pensioenen.