Mike Johnson, voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, heeft een nieuw plan onthuld om FISA 702 – een van de meest omstreden spionageprogramma's van de VS – te verlengen. Het voorstel komt na twee eerdere mislukte stemmingen en een deadline op 30 april die steeds dichterbij komt.
FISA 702 is een belangrijk onderdeel van de Amerikaanse veiligheidsindustrie. Het programma stelt de regering toe communicatie van buitenlanders in het buitenland af te luisteren, zonder daarvoor afzonderlijke toestemmingen te krijgen. Inlichtingendiensten stellen dat het essentieel is voor de nationale veiligheid en voor het tegengaan van terrorisme. Maar zowel Democraten als Republikeinen hebben bezwaren ingebracht: burgerrechtenorganisaties waarschuwen dat het programma regelmatig wordt misbruikt om Amerikanen zonder rechtskrachtig bevel af te luisteren.
De twee eerdere stemming-pogingen van Johnson falden doordat hij onvoldoende steun uit zijn eigen fractie haalde. De Republikeinse partij is verdeeld over de vraag hoe streng de controle op het programma moet zijn. Sommige conservatieven willen meer waarborgen ingebouwd zien voor de privacy van Amerikanen, terwijl anderen de veiligheidsindustrie vooral niet willen verzwakken.
Johnsons nieuwe voorstel probeert beide kampen tevreden te stellen. De exacte inhoud is nog niet volledig publiek, maar het gaat waarschijnlijk om een compromis met extra toezichtsmechanismen. Met slechts zes dagen tot de deadline is tijd van essentieel belang. Mislukt ook deze derde poging, dan vervalt FISA 702 en moet de Amerikaanse inlichtingengemeenschap drastisch reorganiseren.
**Wat betekent dit voor Nederland?** Amerikaanse inlichtingendiensten werken nauw samen met Nederlandse diensten als de AIVD en MIVD. Veranderingen in VS-spionagewetgeving kunnen rechtstreeks invloed hebben op informatie-uitwisseling tussen Nederland en Amerika – iets dat cruciaal is voor Nederlands nationale veiligheid.
