Een getal dat de Amerikaanse politiek niet graag ziet: de federale schuld is deze week voorbij de 39 biljoen dollar gegaan. Voor het eerst in de geschiedenis overstijgt deze schuld nu het bruto binnenlands product (bbp) van Amerika zelf. Dat klinkt abstract, maar het heeft concrete gevolgen — ook voor uw portemonnee in Nederland.
Wat maakt dit moment zo belangrijk? Simpel: een land kan niet eeuwig meer uitgeven dan het produceert. In het geval van Amerika betekent dit dat de rente op nieuwe schuld — die al flink stijgt — komende jaren nog hoger kan worden. De VS leent geld tegen steeds duurdere voorwaarden. Volgens analystes van NPR kost het Washington inmiddels miljarden extra per jaar alleen maar om die schuld te bedienen.
De oorzaken zijn bekend. Decennia van militaire uitgaven, crisis-steun (waaronder coronamaatregelen), belastingverlagingen en infrastructuurinvesteringen hebben zich opgestapeld. Politiek gezien is het ongelooflijk moeilijk om dit aan te pakken: geen partij wil zeggen dat geld moet worden bespaard óf belastingen omhoog moeten — zeker niet voor verkiezingen.
Voor Nederland en Europa is dit geen theoretische zaak. Als de VS-rente omhoog gaat, trekt dat de hele wereldeconomie mee. De Europese Centrale Bank volgt de Fed-bewegingen nauwlettend. Uw hypotheekrente, spaarrente en obligatierentes zijn allemaal gevoelig voor wat in Washington gebeurt. Bovendien: als Amerika ooit in een financiële crisis belandt, raakt dat direct de Europese markten en export.
De vraag die analisten nu stellen: hoe lang gaat dit goed? Zolang buitenlanders (waaronder bedrijven en overheden uit Europa) vertrouwen hebben in Amerikaanse staatsobligaties, kan Washington nog jaren doorlenen. Maar dat vertrouwen is niet oneindig. Policymakers in Washington laten weinig urgentie zien — en daar liegt het risico.
